معرفی کتاب سیاستگذاری مدیریت مصرف انرژی از منظر اقتصاد رفتاری و دلالت‌های آن برای ایران
مدیریت مصرف انرژی تنها مسئله‌ای اقتصادی، فنی یا قیمتی نیست؛ رفتار، ادراک، عادات و شیوه تصمیم‌گیری مصرف‌کنندگان نیز نقشی تعیین‌کننده در موفقیت یا ناکامی سیاست‌های این حوزه دارند. کتاب «سیاستگذاری مدیریت مصرف انرژی از منظر اقتصاد رفتاری و دلالت‌های آن برای ایران» با تکیه بر این رویکرد، به بررسی ظرفیت‌های اقتصاد رفتاری برای شناخت بهتر رفتار مصرف‌کنندگان و طراحی سیاست‌های مؤثرتر در حوزه انرژی می‌پردازد.
اقتصاد رفتاری با به چالش کشیدن فرض عقلانیت کامل، نشان می‌دهد که تصمیم‌های افراد تحت تأثیر عواملی همچون عقلانیت محدود، سوگیری‌های شناختی، نحوه ارائه اطلاعات، هنجارهای اجتماعی، ترجیحات زمانی و محیط تصمیم‌گیری قرار دارند. از این منظر، تغییر رفتار مصرف‌کنندگان الزاماً از مسیر افزایش قیمت یا اعمال محدودیت حاصل نمی‌شود و می‌توان با طراحی دقیق محیط انتخاب و استفاده از ابزارهای رفتاری، زمینه اتخاذ تصمیم‌های مطلوب‌تر را فراهم کرد.
کتاب؛ در سه فصل تنظیم شده است. فصل نخست، مبانی و مفاهیم اصلی اقتصاد رفتاری، از جمله نظریه چشم‌انداز، عقلانیت محدود، حسابداری ذهنی، اضافه‌بار انتخاب، سوگیری وضع موجود، اعتماد بیش از حد، ابعاد زمانی تصمیم‌گیری و هنجارهای اجتماعی را معرفی می‌کند. فصل دوم به کاربرد اقتصاد رفتاری در سیاستگذاری انرژی اختصاص دارد و ضمن معرفی ابزارها، راهبردها و تکنیک‌های تغییر رفتار، تجربه‌های اجرایی کشورهای مختلف و نمونه‌های عملی در زمینه کاهش و بهینه‌سازی مصرف انرژی را بررسی می‌کند.
فصل سوم نیز با تمرکز بر ایران و به‌ویژه بخش برق، تجربه سیاستگذاری مدیریت مصرف را واکاوی و دلایل محدودیت سیاست‌های قیمتی، فناورانه و اطلاع‌رسانی عمومی را از منظر اقتصاد رفتاری تحلیل می‌کند.
در بخش پایانی، مجموعه‌ای از راهکارهای قابل بومی‌سازی همچون تلنگرهای مقایسه‌ای، پیش‌فرض‌های هوشمند، هنجارها و بازخوردهای اجتماعی و بازی‌سازی برای مدیریت مصرف برق در ایران مطرح شده است؛ ابزارهایی که می‌توانند در کنار سیاست‌های متعارف اقتصادی و فناورانه، به اصلاح پایدارتر رفتار مصرف‌کنندگان کمک کنند. این اثر برای پژوهشگران و دانشجویان حوزه‌های اقتصاد، سیاستگذاری عمومی، انرژی، علوم رفتاری و مدیریت و نیز مدیران، کارشناسان و سیاستگذاران حوزه انرژی، منبعی کاربردی برای آشنایی با ظرفیت علوم رفتاری در طراحی و ارزیابی سیاست‌های مدیریت مصرف به شمار می‌آید.
نویسندگان: محمد عظیم‌زاده آرانی، سعید سیدحسین‌زاده، محمدصادق صارمی و احمد شاهواروقی
ناشر: پژوهشکده مطالعات فناوری
چاپ اول: تابستان ۱۴۰۴
تعداد صفحات: ۱۴۶
برای کسب اطلاعات بیشتر و تهیه کتاب به لینک زیر مراجعه کنید:
